Jak stosować stymulatory LIPUS? Instrukcja obsługi aparatów Exogen, Osteotron i Fast

Treść zweryfikowana merytorycznie przez zespół specjalistów ortopedii i traumatologii ruchu Inmedo · Ostatnia aktualizacja: czerwiec 2026

Terapia LIPUS (Low-Intensity Pulsed Ultrasound) to nieinwazyjny, ultradźwiękowy system gojenia przeznaczony do stosowania przy świeżych złamaniach, opóźnionym zroście oraz braku zrostu kostnego. Technologia LIPUS jest stosowana jako metoda wspomagająca proces gojenia kości już od wczesnego etapu leczenia złamania.

Domowa terapia ultradźwiękowa stanowi nieinwazyjną metodę wspomagania leczenia, której skuteczność i bezpieczeństwo oceniano w badaniach klinicznych.

Jeśli dopiero stoisz przed wyborem odpowiedniego sprzętu i interesuje Cię konkretne urządzenie do domowej stymulacji, sprawdź nasz szczegółowy przewodnik: Który stymulator zrostu kości wybrać – Exogen, Osteotron IV czy Fast Therapy?

Czym jest terapia ultradźwiękowa i jak stymuluje zrost kości?

Głównym celem tej metody jest biologiczne wspomaganie leczenia złamań poprzez bezpośredni wpływ na tkankę kostną. Ultradźwięki emitowane przez EXOGEN oraz pokrewne aparaty działają na zasadzie mikromasażu mechanicznego o bardzo niskiej częstotliwości. Fale te przenikają przez skórę, trafiają bezpośrednio w miejsce uszkodzenia i wywołują korzystne reakcje na poziomie komórkowym w każdej fazie leczenia złamania – od stanu zapalnego, przez tworzenie miękkiej i twardej kostniny, aż po ostateczną przebudowę kości [3].

Gojenie świeżych złamań: W wybranych badaniach klinicznych dotyczących terapii LIPUS obserwowano skrócenie czasu gojenia niektórych świeżych złamań nawet o około 38% [1]. Stymulacja pobudza osteoblasty do produkcji nowej kostniny zaraz po nastawieniu kości lub operacji zespolenia, dzięki czemu cały proces przebiega sprawniej. Ogromną zaletą metody LIPUS jest możliwość rozpoczęcia leczenia już na etapie unieruchomienia gipsowego.

Gojenie braku zrostu: W publikowanych badaniach dotyczących określonych grup pacjentów odnotowano skuteczność leczenia na poziomie około 86% [2]. Sygnał mechaniczny działa jak impuls regeneracyjny, aktywując uśpione komórki i przyspieszając gojenie kości.

Złamania zmęczeniowe. Terapia LIPUS znajduje zastosowanie również w leczeniu wybranych złamań zmęczeniowych występujących u osób aktywnych fizycznie, u których powtarzające się przeciążenia doprowadziły do mikrourazów struktur kostnych.

Terapia LIPUS jest nieinwazyjna i bezpieczna — może być prowadzona równolegle z unieruchomieniem gipsowym lub po zabiegach chirurgicznych, w których wykorzystano tytanowe zespolenia.

Instrukcja obsługi: jak prawidłowo stosować aparat wspomagający regenerację?

Niezależnie od wybranego modelu, codzienne stosowanie aparatu EXOGEN lub innych urządzeń LIPUS opiera się na niemal identycznym, prostym schemacie postępowania.

Krok 1: Przygotowanie urządzenia do pracy

Przed rozpoczęciem upewnij się, że Twój sprzęt jest naładowany. Jeśli prowadzisz leczenie systemem EXOGEN, niezbędnym elementem jest specjalna karta leczenia – wsuń ją w dedykowany port z boku obudowy, aby odblokować cykl zabiegowy.

Krok 2: Umiejscowienie głowicy w miejscu urazu

Przetwornik emitujący fale musi znaleźć się precyzyjnie nad szczeliną pęknięcia. Pacjenci często obawiają się, czy samodzielnie zdołają poprawnie zlokalizować ten punkt – i to jest w pełni zrozumiałe.

Ważne: w ramach usługi wynajmu w Inmedo dokładne miejsce przyłożenia głowicy jest zawsze wyznaczone przez lekarza ortopedę, a koszt tej konsultacji jest wliczony w cenę wypożyczenia sprzętu. Pozwala to ograniczyć ryzyko nieprawidłowego umiejscowienia głowicy.

Uraz w gipsie: zabieg wykonuje się przez specjalne, wycięte przez lekarza okienko gipsowe, w którym montuje się głowicę.
Uraz bez unieruchomienia: głowicę przykładamy dokładnie w punkt wskazany podczas ortopedycznej konsultacji startowej.

Krok 3: Nałożenie żelu sprzęgającego

Na ciemną, roboczą powierzchnię przetwornika nałóż warstwę żelu do USG. Żel pełni funkcję łącznika – bez niego fale odbiją się od powietrza i nie dotrą do wnętrza tkanki. Jeśli warstwa będzie zbyt cienka, wbudowany monitor użycia EXOGEN (lub analogiczny system w innych aparatach) wykryje błąd braku kontaktu, a urządzenie zacznie sygnalizować problem dźwiękiem. Żel jest dołączony do zestawu, więc nie musisz martwić się o jego samodzielny zakup. Dodatkowo każdy pacjent otrzymuje papierową instrukcję użytkowania, dołączoną bezpośrednio do kompletu ze sprzętem.

Krok 4: Uruchomienie cyklu stymulacji

Wsuń głowicę w port paska mocującego i zabezpiecz ją zatrzaskiem (lub umieść bezpośrednio w przygotowanym okienku gipsowym). Wciśnij przycisk zasilania. Urządzenie wyda krótki sygnał dźwiękowy, a ekran rozpocznie automatyczne odliczanie 20 lub 30 minut terapii, w zależności od modelu sprzętu.

Terapia ma charakter nieinwazyjny i zwykle nie powoduje odczuwalnych doznań podczas zabiegu. Brak odczuwania ciepła czy wibracji jest normą i oznacza, że proces przebiega prawidłowo.

Krok 5: Czyszczenie i przechowywanie

Po upływie 20 lub 30 minut (w zależności od urządzenia) aparat wyłączy się automatycznie. Zdejmij opaskę, wytrzyj skórę i dokładnie oczyść głowicę ręcznikiem papierowym. Nie myj elementów urządzenia pod bieżącą wodą.

Dokładne instrukcje urządzeń znajdziesz poniżej

Jeśli potrzebujesz szczegółowych informacji technicznych, pełnych zestawień symboli lub oryginalnych wskazówek producenta, pobierz oficjalną dokumentację swojego aparatu:

Prawidłowe użytkowanie i pielęgnacja urządzenia

Aby system terapeutyczny działał bezawaryjnie przez cały okres rekonwalescencji, przestrzegaj poniższych zasad eksploatacji i pielęgnacji sprzętu:

Czyszczenie bez chemii: do czyszczenia aparatu EXOGEN, paska oraz przetwornika wolno używać wyłącznie czystej, miękkiej ściereczki, ręcznika papierowego lub bawełnianego wacika. Nie używaj środków czyszczących i rozpuszczalników.
Ochrona przetwornika: z głowicą należy obchodzić się z najwyższą ostrożnością. Zarysowanie jej ciemnej powierzchni roboczej może zaburzyć emisję fal i sprawić, że urządzenie przestanie działać prawidłowo.

Najczęstsze pytania pacjentów

Ile trwa terapia LIPUS — jedna sesja i cały proces leczenia?
Jedna sesja trwa 20 lub 30 minut dziennie, w zależności od urządzenia, i powinna być wykonywana codziennie. Cały proces leczenia trwa zazwyczaj od kilku do kilkunastu tygodni – o jego zakończeniu decyduje lekarz na podstawie kontrolnych badań obrazowych.

Kiedy można zacząć stosowanie LIPUS po złamaniu — czy trzeba czekać do zdjęcia gipsu?
Nie. Jedną z głównych zalet terapii LIPUS jest możliwość rozpoczęcia stymulacji już na etapie unieruchomienia gipsowego, praktycznie od momentu nastawienia kości lub operacji zespolenia. W takim przypadku zabieg wykonuje się przez specjalne okienko wycięte przez lekarza w gipsie — nie trzeba czekać do jego zdjęcia.

Czy terapię LIPUS można stosować dwa razy dziennie?
Tak. Dopuszcza się stosowanie do 2 zabiegów dziennie, zachowując odstęp około 12 godzin między nimi. Pozwala to zachować ciągłość i optymalną dynamikę stymulacji tkanki kostnej.

Czy obecność metalowych śrub lub płytek blokuje działanie fal?
Nie. Dane kliniczne wykazują, że proces gojenia oraz przyspieszenie leczenia ubytków kostnych za pomocą LIPUS nie są uzależnione od obecności wewnętrznych lub zewnętrznych metalowych elementów unieruchamiających. Warto jednak pamiętać o poprawnej technice: impulsowe ultradźwięki emitowane przez urządzenia LIPUS nie przenikają bezpośrednio przez metal. W przypadku leczenia złamań z metalowym zespoleniem wewnętrznym, przetwornik należy umieścić bezpośrednio nad szczeliną złamania, tak aby nie leżał nad samym elementem zespalającym.

Co zawiera zestaw przy wypożyczeniu w Inmedo?

W ramach wypożyczenia otrzymujesz cały zestaw gotowy do rozpoczęcia terapii: urządzenie (Exogen, Osteotron IV lub Fast), zapas żelu do USG oraz papierową instrukcję obsługi krok po kroku. W cenę wliczone jest również precyzyjne wyznaczenie miejsca przyłożenia głowicy przez lekarza ortopedę oraz indywidualne zalecenia wspomagające zrost kostny, przygotowane na podstawie wywiadu diagnostycznego wypełnionego przez pacjenta. Wszystko dostarczamy za pośrednictwem kuriera lub paczkomatu InPost.

Gdzie bezpiecznie wynająć certyfikowany sprzęt?

W Inmedo oferujemy elastyczne wypożyczenie nowoczesnych urządzeń do domowej terapii LIPUS. Zapewniamy wsparcie organizacyjne i medyczne związane z terapią LIPUS, dlatego w cenie wynajmu zapewniamy precyzyjne wyznaczenie miejsca przyłożenia głowicy przez lekarza ortopedę. Dostarczamy kompletny, gotowy do natychmiastowego użycia zestaw wraz z zapasem żelu oraz instrukcją krok po kroku prosto pod drzwi za pośrednictwem kuriera lub do paczkomatu.

Dla każdego pacjenta przygotowujemy indywidualne zalecenia wspomagające zrost kostny – na podstawie wywiadu diagnostycznego, którego pacjent wypełnia. Usługa ta jest dostępna nieodpłatnie w ramach wynajmu.

Jako Centrum Medyczne Leczenia Złamań zapewniamy pacjentom również dostęp do płatnej konsultacji specjalistycznej z lekarzem specjalistą ortopedii i traumatologii ruchu – dla tych, którzy chcą jeszcze precyzyjniej zaplanować proces leczenia.

Sprawdź ofertę wypożyczenia urządzeń LIPUS i skonsultuj możliwość zastosowania terapii z lekarzem lub specjalistą.

To są wyroby medyczne. Używaj ich zgodnie z instrukcją używania lub etykietą. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O kwalifikacji do terapii decyduje lekarz prowadzący.

Bibliografia

Heckman JD, Ryaby JP, McCabe J, Frey JJ, Kilcoyne RF. Acceleration of tibial fracture-healing by non-invasive, low-intensity pulsed ultrasound. J Bone Joint Surg Am. 1994;76(1):26–34.
Leighton R, Watson JT, Giannoudis P, Papakostidis C, Harrison A, Steen RG. Low intensity pulsed ultrasound (LIPUS) use for the management of instrumented, infected, and fragility non-unions: a systematic review and meta-analysis of healing proportions. BMC Musculoskelet Disord. 2021;22:532.
Lou S, Lv H, Li Z, Zhang L, Tang P. The effects of low-intensity pulsed ultrasound on fresh fracture: a meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2017;96(39):e8181.